Sertaç Sedat KÖKSAL
Sertaç Sedat KÖKSAL
Askerlik borçlanması tarih mi oluyor?
14 Eylül 2015 Pazartesi / namehaber@hotmail.com - Tüm Yazılar

Askerlik hizmeti her Türk’ün yapmak zorunda olduğu vatani bir yükümülülüktür. Bu yükümlülüğü yerine getirmenin birden çok yolu bulunmaktadır. 4 yıllık üniversite mezunları 6 ay er/erbaş olarak ya da 12 ay ytedek subay olarak bu yükümlülüğü yerine getirirken; 4 yıllık üniversite eğitiminden daha az bir eğitime sahip olanlar 12 ay er/erbaş olarak yükümlülüklerini yerine getirmekte, yurtdışında bulunanlar dövizli olarak bu yükümlülüğü yerine getirmektedir. Zaman zaman yapılan düzenlemelerle bazı kesimler bedelini para ile ödeyerek askerlik hizmetini tamamlamaktalar.

Yerine getirilmesinde bu denli çeşitlilik olan bir yükümlülüğün negatif boyutları da her bir modelde değişiklik göstermektedir. Ülkemizde son dönemler de askerlik hizmeti ile ilgili gerek süreler ile gerekse askerlik modelleri ile ilgili radikal kararlar alınsa da çoğu genç hayata başlama anlamında askerliği hala bir engel olarak görmeye devam etmektedir.

Parasal bir bedel ödeyerek askerlik hizmetini yerine getirenleri ayrı tuttuğumuzda hayatlarının belirli bir kısmını silah altında geçiren gençler sivil hayatta kurdukları düzenden uzak kalmanın yanısıra bakmakla yükümlü oldukları kişilerde sosyal güvenlik hakları noktasında kayıplar yaşamaktadır.

ASKERLİK YAPANLAR NEDEN SİGORTALI SAYILMAZLAR ?

Askerlik hizmetini yerine gertirmek için silah altına alınanlar 5510 sayılı Kanun’un 6 ci maddesinde yapılan düzenleme nedeniyle silah altında bulundukları süreler boyunca sigortalı olamamaktadır. Silah altında bulundukları süre er ve erbaşlar için silahlı kuvvetlere teslim tarihinden tezkere tarihine kadar geçen süreyi, yedek subaylar için ise yedek subay okulunda geçen süreleri ifade etmektedir.

Askerlik süresi boyunca sigortalı sayılmamak; kişinin emekli olması için gereken prim günlerinin o nispette eksik kalmasına neden olduğu gibi eğer askerlik öncesi sigortlalı olan birinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler var ise onlara bakmakla yükümlü olan kişinin askerlik süresi boyunca bu kişilerin genel sağlık sigortası haklarından mahrum kalmasına neden olmaktadır.

ASKERE GİDENLER SONRADAN BORÇLANARAK SİGORTALI OLUYOR

Mevzuata göre askerlik hizmeti yaptıkları esnada sigortalı olamayanlar, askerden döndükten sonra eğer isterlerse askerlik dönemini borçlanarak bu dönemi sigortalı olarak geçirmiş gibi sigorta günlerine ekletebiliyorlar. Bugün için ise bu borçlanmanın günlük maliyeti 13,58 TL.

Yani askerliğini 15 ay er olarak yapmış olan biri bu dönemde sigortalı olabilmek için, hem 15 ay bilfiil silah altında bulunmalı hem de 15 ay için 6.112,80 TL para ödemeli. Bunun yanısıra eğer ailesinde bakmakla yükümlü olduğu kimseler var ise; bu kişiler evlatlarının askerlik hizmeti süresince sağlık hizmeti alabilmek için  genel sağlık sigortası primi ödemek zorunda kalıyor. Neresinden bakarsak askerlik hizmetinin sosyal güvenlik sistemine entegre edilmesi fazlasıyla mağdur bir kitle yaratıyor.

BU KONUDA VERİLEN KANUN TEKLİFİ ÖNEMLİ

Geçtiğimiz günlerde CHP İstanbul Milletvekili Mahmut Tanal’ın bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na verdiği bir kanun teklifi var. Teklifte özetle askerlik hizmeti süresince kişilerin sigortalı sayılması ve primlerininn Milli Savunma Bakanlığı tarafından ödenmesi düzenlenmekte.

Teklif birçok ailenin ve binlerce kişinin yaşadığı mağduriyeti ve maliyeti ortadan kaldırabilecek nitelikte. Teklifin yasallaşmasının bütçeye getireceği yük düşünüldüğünde kaynak sıkıntısı çekilebileceği düşünülsede sosyal bir devlet olan Türkiye Cumhuriyeti’nin savunmasında ömürlerinden ayları, gerektiğinde is canlarını feda eden kişilere ve onların aileierine sosyal güvence sağlayacak bu düzenlemenin biran evvel yasalaşması gerektiğini düşünüyorum.

Umarım 1 ekim 2015’te toplanacak meclis seçime kadar yasama faaliyetlerini sürdürür ve ilk gündem maddelerinden biri Mahmut Tanal’ın kanun teklifi olur.

BİR SORU BİR CEVAP

Merhaba, benim size sorum olucaktı. Şimdi ben 9 ay önce doğum yaptım. Doğum iznimi ve süt iznimi kullandım. İşbaşı yaptım ancak isyerim benden normal çalışma saatlerim olan 07:30- 17:30 saatlerinin dışında da mesaiye kalmamı istiyor ben kalmak istemiyorum sonuçta bebeğim var ve günde 10 saat zaten çalışıyorum saat  21:00 a kadar mesai saati çok uzun oluyor. Kalmama gibi yasal hakkım var mı? Kalmazsam kovabilirler mi?

Duygu K.

İşvereninizin sizi fazla mesaiye bırakması için öncelikle yıl başında sizden yazılı muvafakatname alması gerekiyor. Eğer bu yazıyı verdiyseniz sizden mesaiye kalmanizi talep edebilir. Özel durumunu belirtip kalmayabilirsiniz. Unutmayın ki yasal haklarını vermek koşuluyla işveren her zaman sizi işten çıkartabilir.

 

Sertaç Sedat KÖKSAL

Soru Görüş ve Önerileriniz İçin,

E-posta: sertack@hotmail.com

Twitter: @sertackoksal

YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.