clubsoleklamsol
clubsag
clubfamila
Sertaç Sedat KÖKSAL
Sertaç Sedat KÖKSAL
CV havuzu oluşturana 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası var
31 Mart 2015 Salı / namehaber@hotmail.com - Tüm Yazılar

Birçok işyeri işe alım süreçlerinde iş başvurusu yapan kişilere iş başvuru formu adı altında adayların kişisel bilgilerinin de yer aldığı formlar doldurtmaktadır. Bazı durumlarda da kişiler iş başvurularında CVlerini işverenlere sunmaktadır. İşe alımın gerçekleşmesiyle işçi işveren ilişkisi başlamış kabul edilmektedir. İşçi işveren ilişkisinde yasalar işveren tarafa bazı yükümlülükler getirir. Bu yükümlülüklerden biri de 4857 sayılı İş Kanunu’nun 75 inci maddesinde düzenlenen işverenin işçisine ait özlük dosyası tutma zorunluluğudur.

İŞVEREN İŞ İLİŞKİSİ SÜRESİNCE İŞÇİNİN KİMLİK BİLGİLERİNİ SAKLAMAK ZORUNDA

İş Kanunu’nun 75 inci maddesine göre işveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır. Hatta işverenler bu özlük dosyalarını ve dosyalarda yer alan işçilerin kişisel bilgilerini iş ilişkisin sonlandığında da saklamak zorundadır. Saklama süresi olarak literatürde genel zaman aşımı süresi olan 10 yıl, tazminat vb yükümlükülker için 5 yıllık süreler tartışılıyor olsa da benim görüşüm tüm özlük dosyası içeriğinin iş ilişkisinin sona ermesini izleyen yılın başından itibaren 10 yıl süreyle saklanmasının yerinde olduğu yönündedir.

İŞTEN AYRILAN İŞÇİNİN RIZASI OLMADAN ÖZLÜK DOSYASIDAKİ KİŞİSEL BİLGİLER SAKLANAMAZ

4857 sayılı Kanun ile işverene getirilen özlük dosyası hazırlama ve saklama yükümlülüğü İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu belge ve kayıtları saklamakla sınırlıdır. Bu durum ismen sayılmamış olmakla birlikte; özlük dosyasının kapsamında nelerin yer alacağı kanunda genel olarak belirlenmiş ve bu belirleme yapılırken kanuna dayalı bilgi ve belge ölçütüne yer verilmiş olarak yorumlanmalıdır.  Bu nedenle işverenin kanunun koyduğu ölçüt ve sınırlar dışında bilgi ve belge toplamasının hem İş Kanunun 75.maddesine hem de Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümlerine özellikle de Türk Ceza Kanunu’nun 135 inci maddesine aykırılık oluşturacaktır.

İŞÇİNİN RIZASI OLMADAN BİLGİ TOPLAYAN İŞVERENE 1 YILDAN 3 YILA KADAR HAPİS CEZASI VAR

Türk Ceza Kanunu’nun “Kişisel verilerin kaydedilmesi” başlıklı 135 inci maddesinde durum  “Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydeden kimse, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.” şeklinde yaptırıma tabi turulmuştur.

İŞ BAŞVURUSU YAPANLARDAN CV HAVUZU OLUŞTURMAK SUÇ SAYILABİLİR

İş başvurusunda bulunup ta kişisel özgeçmişlerini işverenlere veren kişiler eğer işe alınmazlarsa taraflar arasında bir iş ilişkisi oluşmadığından özlük dosyası tutulması da söz konusu olamayacaktır. Bu noktada işçi adaylarına ilişkin özgeçmiş bilgilerinin arşivlenmesinin, CV havuzu oluşturulmasının hukukiliği tartışmaya açılmalıdır. İşverene CVsini veren işçi CVsininin iş başvurusunda kullanılması ve işe alınması durumunda özlük dosyasına koyulmasına örtülü rıza göstermiştir. Özgeçmiş bilgilerinin rıza dışı tutulması ise hukuka aykırıdır. Rıza bir hukuka uygunluk sebebi olduğundan işçi adaylarının rızasıyla arşivlenen özgeçmişler bakımından hukuka aykırılık söz konusu olmamaktadır. Bununla birlikte sonradan rızasını geri alan kişinin özgeçmiş bilgilerinin arşivden, havuzdan çıkarılması gerekir. İş görüşmelerinde edinilen bilgiler bakımından da eğer kişiyle iş ilişkisi kurulmamışsa rıza dışı arşivleme, suç oluşturan eylem sayılacaktır. Bu nedenle gerek özgeçmişlerin gerekse iş görüşmelerinde edinilen bilgilerin insan kaynakları departmanlarının aday işçi havuzunda tutulabilmesi için ilgili kişilerin açık ya da örtük rızalarının sağlanmış olması önem arz etmektedir.

Sertaç Sedat KÖKSAL

Soru Görüş ve Önerileriniz İçin,

E-posta: sertack@hotmail.com

Twitter: @sertackoksal

YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
       
Yalçın VURAL 8 Nisan 2015
Say'ın Köksal, enteresan bir konuya parmak basmışsınız, ancak kanaatinizi ele aldığınız bu makale içerik olarak ilgi çekici olsa da başlığınız kanaatimce etik dışı ve Hatalı olmuş. Nitekim bununla ilgili bir hukuki görüş, Yargıtay kararı ve içtihad veya Yönetmelik olmamasına rağmen gerçekten CV havuzu tutan işverenlere uygulanan veya uygulanmış bir ceza veya hüküm varmış gibi Manşet atılmış. Nitekim Başlığın sonuna "tehlikesi var" dahi yazsaydınız daha gerçekçi ve uygun olurdu. Aynı şekilde içeriğe de bakarsak işveren ilgili başvuru veya cvyi imha etmek zorunda değildir. Nitekim sizin yorumunuzda örneğin işveren mail ile aldığı il başvurusunu bile imha etmek zorunda kalır. Oysaki CV havuzları işverenlerce tutularak mevcut veya gelecek tüm pozisyonlar için potansiyel değerlendirme aracı olarak kullanılmaktadır. CV havuzunda tutulan veri ve bilgiler suistimal edilir yahut amacı dışında kullanılırsa (ki yasada bununla ilgili de net bir hüküm yoktur) o zaman hukuki bir süreçten bahsedilmelidir. Makaledeki içeriğiniz ve kanaatleriniz ise her halükarda yorum olarak kabul edilebilir Altyapıya ve argümanlara sahip olsa dahi başlık bence çok yanıltıcı görünmektedir. Saygılarımla
Taner Sevim 7 Nisan 2015
Sayın Köksal konuya önemli bir bakış açısı getirdiğiniz için öncelikle size teşekkür ederim. Kişisel verilerin korunması işçi verileri üzerinde özel olarak çalışmalarım bulunduğu için konu dikkatimi çekti. Ancak işe alınmamanın başlı başına rızayı ortadan kaldırdığı kanaatinde değilim. Bilindiği üzere ülkemizde kişisel verilerin korunmasına ilişkin herhanbir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Ancak Anayasa'nın 20 maddesinde kişisel verilere ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Anayasamızda olduğu gibi gerek avrupa birliği yönergelerinde ve gerekse avrupa birliği üye ülkelerdeki düzenlemelerde rıza gösterilerek işlenen kişisel verilerin silinmesini isteme hakkı mevcuttur. Bu cv havuzları ileride ihtiyaç olduğunda da iş akdi kurulabilmesi için saklanabilmektedir. Bu nedenle ilgilinin başta vermiş olduğu rıza sonucu işlenen bu verilerin silinmesini istemesinden sonra bu verileri tutmaya devam etmesi halinde suçun oluşabileceği kanaatindeyim. Saygılar,