Sertaç Sedat KÖKSAL
Sertaç Sedat KÖKSAL
Evde bakım hizmeti nedir? Bakım ücreti nasıl alınır?
7 Nisan 2014 Pazartesi / namehaber@hotmail.com - Tüm Yazılar

Türkiye Cumhuriyeti anayasamızda sosyal bir hukuk devleti olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamanın bir gereği olarak sosyal politikalar doğrultusunda sosyal güvenlik alanında vatandaşlara ihtiyaç alanlarına göre belirli haklar sağlanmaktadır. Bu hafta bu haklardan biri olan engellilerin evde bakım hizmetleri konusuna değineceğim.

Her sağlıklı bireyin aynı zamanda potansiyel engelli olduğu dünya düzeninde sosyal dengenin sağlanması için devletler engelli vatandaşlarına sosyal ve ekonomik destekler sağlamaktadır. Ülkemiz de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı eliyle engelli vatandaşlarımıza hizmetler ulaştırılmaktadır.

ENGELLİLER İÇİN 3 ÇEŞİT BAKIM HİZMETİ

Bakanlık engelli bireyler için 3 tip bakım hizmetinde sosyal destek sağlamaktadır. Bunlar doğrudan hizmetin kamu tarafından üretilmesi, özel sektörden hizmetin satın alınması ve evde bakım hizmetinin kamu tarafından finanse edilmesi şeklinde sıralanabilir. Hizmetin kamu tarafından üretildiği modelde engelliler bakım hizmetini Bakanlığa bağlı resmi engelli bakım rehabilitasyon merkezlerinden alabilmektedir. Diğer modelde ise engelli bakım hizmeti özel bakım merkezi tarafından sağlanmakla birlikte bakım ücreti Bakanlıkça ödenebilmektedir. Son modelde ise evde bakıma muhtaç engellilerin bakımını üstlenen kişilere maddi ödeme yapılmak suretiyle destek sağlanabilmektedir.

EVDE AKRABASINA BAKAN KİŞİYE MADDİ DESTEK

3 modelden evde bakım hizmetini seçen kişinin bakımını üveyler dahil olmak üzere bakıma muhtaç engellinin; eşi, çocukları ile çocuklarının eşleri, ana ve babası ile bunların ana ve babası, torunları ile torunlarının eşleri, kardeşleri ile kardeşlerinin eşleri, kardeşlerinin çocukları ile kardeş çocuklarının eşleri, eşinin ana ve babası, eşinin kardeşleri, eşinin kardeşlerinin eşleri ile çocukları, amcaları ve amcalarının eşleri, amca çocukları ile bunların eşleri, halaları ile halalarının eşleri, hala çocukları ile bunların eşleri, dayıları ve dayılarının eşleri, dayı çocukları ile bunların eşleri, teyzeleri ve teyzelerinin eşleri, teyze çocukları ile bunların eşlerinden her birinin üstlenmesi durumunda;  günde yirmidört saat süreyle bakılan bakıma muhtaç engelliler için bir aylık net asgari ücret tutarında ödeme Bakanlıkça yapılır.

BAKIM ÜCRETİ ALABİLMEK İÇİN HANGİ KRİTERLERİ TAŞIMAK GEREKİR?

Akrabası tarafından bakımı ikametgâhında sağlanan engellilerin bu hizmetten faydalanabilmesi için öncelikle engelli bireyin özürlülük sınıflandırmasına göre ağır özürlü olduğu belgelendirmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra kişinin,

 -Günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olması,

- Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirleri toplamı esas alınmak suretiyle; kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olduğu birey sayısına göre kendilerine düşen ortalama aylık gelir tutarının, bir aylık net asgari ücret tutarının 2/3’ünden daha az olduğu bakım raporu ile tespit edilmesi gerekmektedir.

EVDE BAKIM ÜCRETİNE NASIL MÜRACAAT EDİLİR?

Evde bakım ücreti hizmetinden faydalanmak isteyen bireylerin yukarıdaki 3 kriteri tespit ettirmesi gerekmektedir. Bu kapsamda müracaatlar ise Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın İl Müdürlüklerine yapılmaktadır. Müracaat esnasında ise şu belgelere ihtiyaç duyulmaktadır,

-Engelli Sağlık Kurulu raporu

-1 adet fotoğraf

-Nüfus müdürlüğünden engelli ve bakıcı adına adrese dayalı vukuatlı nüfus örneği ve yerleşim yeri belgesi

-  Engelli ile aynı evde yaşayan işyeri sahibi var ise bu kişiye ait geçici vergi beyannamesi

- Engelli kişiye ait kiralık mülk var ise kira kontratları, mülkler boş ise muhtardan mülklerin boş olduğuna dair yazı

-Engelliye ait tarım arazisi, ekili ürün,  tarla var ise arazilerin bulunduğu İl yada ,İlçe Tarım Müdürlüklerinden gelir belgesi,

-Boşanma halinde boşanma kararı

Yukarıda sayılan bu belgelerin engelli ve engelli ile aynı evde kişiler için temin edilmesi gerekmektedir. Bu noktada bakmakla yükümlü olunan kişilerin kimler olduğu ilgili yönetmelikte “üveyler de dâhil olmak üzere bakıma muhtaç özürlünün kendisi ve kendisi ile birlikte aynı evde yaşayan eşi, çocukları ile ana ve babası, çocuklarının eşleri, evli olmayan torunları, ana ve babasının ana ve babası, evli olmayan kardeşleri, eşinin ana ve babası, eşinin evli olmayan kardeşleri; başka bir adreste bulunsa dahi evli olmayan ve eğitimini devam ettiren çocukları ile aynı durumdaki kardeşleri ve eşinin kardeşleri ile aynı evde yaşamakta iken er veya erbaş olarak  askere gitmiş olan babası, çocuğu ve kardeşi;  ayrı adreslerde ikamet etse  dahi özürlü üzerinde velayeti devam eden  anne ve babası veya kanunen bakmakla yükümlü kimsesi bulunamayan özürlü ile aynı evde yaşayan ve bakım hizmeti vermeyi yazılı olarak taahhüt eden akraba, vasi ve bunlarla birlikte aynı evde yaşayan kişiler” olarak tanımlanmaktadır.

ENGELLİ KİŞİ VE ONA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN KİŞİNİN GELİRİ EN FAZLA NE KADAR OLMALI?

Bakıma muhtaç engelli ve bakıma muhtaç engelliye evde bakım hizmeti veren kişi; her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirleri toplamı esas alınmak suretiyle; kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olduğu birey sayısına göre kendilerine düşen ortalama aylık gelir tutarı bir aylık net asgarî ücret tutarının 2/3'ünü (2014 yılı ilk altı ayı için 510,44 TL) geçmemesi gerekmektedir. Evde bakım ücretine hak kazanıldığı durumlarda ise bu gelir oranının 6 aylık bir değerlendirmeye tabi olduğu unutulmamalıdır. Bu anlamda hane gelirine göre kişi başına düşen gelirde bir artış olması ve ilgili dönemin asgari ücretinin2/3’ünü aşması halinde kişilerin Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüklerine durumu bildirmeleri gerekmektedir.

GELİR ARTIŞINI BİLDİRMEYEN KİŞİLERE ÖDENEN PARALAR FAİZİYLE GERİ ALINIR

Bakanlığın yapacağı değerlendirmelerde evde bakım parası alan kişilerin bu hizmetin verilmeye başladığı dönemde değerlendirmeye tabi tutulan gelirlerinde bir artış olduğu tespit edilmesi halinde, şartların aşıldığı tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal faiziyle geri alınır. Durumu bir örnekle açıklamak gerekirse;

2011 yılının Temmuz ayında kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olduğu birey sayısına göre kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı; 390 TL iken, kişi başına düşen aylık gelir tutarının 800 TL olduğu tespit edilsin. Kişi başına düşen aylık gelir tutarı olan 800 TL’nin, asgari ücretin 2011 yılının ikinci 6 aylık döneminde kişi başına düşen ölçütün bir katından (399,47 TL + 399,47 TL = 798,94 TL) fazla olması nedeniyle evde bakım ücreti durdurulur ve kişiye ödenen evde bakım ücretinin tamamı yasal faiziyle geri tahsil edilir.

Sertaç Sedat KÖKSAL

Soru Görüş ve Önerileriniz İçin,

E-posta: sertack@hotmail.com

Twitter: @sertackoksal

YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
       
gulbeyaz alp 8 Mart 2015
Merabe ben gulbeyaz benim abimin 5 yasinda kizi var annesi birakti gitti benimde 5 yasimdA kizim var bende esden ayrildim 2 ikisinede ben bakiyom anbim calisiyo ama cocugunun masrafini gormuyo bende ikisine baktim icin calisamiyom bakim parasi ala bilirmiyom
muhammet özdemir 1 Eylül 2014
merhaba benim 9 yasindaki cocuguma cerrah pasa hastanesi %50 hafif derece zeka gerligi oldugunu raporladi annesinin bakim parasi almasi icin uygunmudur.babam benim yanimda ikamet ediyor yazin koyde kaliyor emekli 1100tl aliyor ben 1800tl aliyorum basvursam olumlu sonuc alirmiyim