Ömür KAHRAMAN
Ömür KAHRAMAN
Türk kahvaltısı bir efsanedir
14 Temmuz 2020 Salı / namehaber@hotmail.com - Tüm Yazılar
Gurbette en özlediğin şey nedir deseler hiç düşünmeden kahvaltı derim. Sucuklu yumurta, menemen, zeytin, beyaz peynir, acuka, tahin pekmez, helva, börek, reçeller, mıhlama, poğaça, simit, bal kaymak ve cam bardakta demli çay... Ağzım sulandı... İnsanın bunlardan bahsedince bile iştahı açılıyor.
 
Kahvaltı nereden geliyor?
 
Biz Türkler şöyle bol köpüklü sabah kahvesi içmeye bayılırız. Oysa kahve aç karna içilmez. Osmanlı mutfak kültüründe, iki ana öğün vardır. Öğle yemeği ve akşam yemeği. 20. Yüzyılda kahvenin hayatımıza daha da girmesiyle kahve içmeden önce küçük atıştırmalıkların yendiği yemek kahve altından kahvaltı olarak hayatımıza girer.
 
Kahvaltının tarihine yolculuk
 
Kahvaltıda, sabahları mide asidiyle yorulan mideyi rahatlatmak için genellikle çorba ya da akşamdan kalan yemekler yenir ve adına da kuşluk yemeği denir. 
 
Kahvaltının, tütün tüketiminin yaygınlaştığı 16. Yüzyıldan sonra tütün altı, çubuk altı gibi isimler de aldığı söylenir. Hatta sofralık da kuşluk yemeği öncesi kullanılmış. 
 
20. yüzyılda kahve tüketiminin yaygınlaşmasıyla günün ilk kahvesini içebilmek için ana öğün olur. 
 
Bu tarihlerde Avrupa’da hükümetler güne iyi bir kahvaltıyla başlamanın performansı arttırdığını, verimi yükselttiğini söyleyerek kahvaltının önemine vurgu yapıyorlardı. Ancak, 2. Dünya Savaşı ile kahvaltılık ürünleri bulmak sorun haline geldi.
 
Son 20-30 yılda Avrupa’da olduğu gibi Türkiye’de de gelişen ekonomik ve kültürel şartların etkisiyle kahvaltı kültürü de değişikliğe uğradı.
 
Osmanlı’da, akşamdan kalan yemeklerin tüketilmesine dayanan kuşluk yemeği kültüründen günümüz kahvaltısına dönüşüm de bu süreçte gerçekleşti. 
 
Günümüzde hızlı yaşam koşulları çoğumuzu sabahları kahvaltı yapmadan işe giderken alınan bir tost ve poğaçayla en önemli öğünümüzü maalesef geçiştirir hale getirse de haftasonları adeta bu açığımızı kapatıyoruz. Hafta sonu  kimimiz kahvaltı mekanlarını doldurken kimimiz tüm ailenin toplanmasına vesile olan bir aktivite halinde renkli ve özenli kahvaltı sofrası kuruyoruz. Her şekilde de kahvaltıyı öğün olmaktan çıkarıp adeta bir sanata dönüştürüyor; gözümüzü ve midemizi mutlu ediyoruz.
 
Değil ülkelerin gelenekleri bölgelerin adetlerine göre de yediklerimiz farklılık gösterir. Biz de bile düşünsenize Van kahvaltısı, Ege kahvaltısına benzemez, Anadolu köy kahvaltısı, şehir kahvaltısına benzemez. Biz gastronomi konusunda o kadar zenginiz ki sanırım sıra henüz kahvaltımızın tanıtımına gelmedi. Oysa kahvaltımızı dünyaya tanıtmak da geç kalıyoruz. 
 
Dünyada otorite kabul edilen bazı kahvaltı türleri vardır. İşte farklı kültürlerden kimisi size hitap edecek kimisi şaşırtacak kahvaltılar...
 
Fransız kahvaltısı
 
Fransızlar kahvaltıyı hiç önemsemezler. Bir Fransız kahvaltısında tereyağı, reçel, kruvasan ve baget ekmek, yanında da filtre kahve bulunur. Kahvaltı yalnız ve hızla geçiştirilecek bir öğündür. Peynir; bir Fransız için ritüeldir. 400 çeşit peynirleri vardır. Ancak peynir kahvaltı için değildir. Akşam yemeğinden önce şarapla birlikte ya da yemekten sonra üzerine bal veya reçel sürerek tatlı yerine tüketmeyi tercih ediyorlar. 
 
Alman kahvaltısı 
 
Almanlar güne kalorili ve doyurucu bir kahvaltı ile başlar. Kahvaltıları bol çeşitlidir. Özellikle peynir çeşitleri, reçel, tereyağı, meyve, tüm öğünlerin olmazsa olmazı patates, şarküteri ürünleri ve yulaflı tahıllı Alman ekmeği tüketiyorlar. Kahvaltı alışkanlıklarımızın Almanlara yakın olduğunu söyleyebiliriz. 
 
İtalyan kahvaltısı 
 
İtalyanların kahve tutkusunu tüm dünya bilir. Güne enerji alarak mutlaka tatlı ve cappucino ile başlarlar. Cappucino'ya eşlik eden tatlı büyük bir kruvasandır. İçi çikolatalı, marmelatlı ya da kremalıdır. Ayak üstü geçiştirilir. Zeytin memleketinde zeytin kahvaltıda tüketilmez yemek öncesi meze ya da yemeklerin içine lezzet katması için ilave edilir. 
 
İngiliz kahvaltısı
 
İngilizler için en önemli öğün kahvaltıdır. Oldukça besleyici ve çeşitlidir İngiliz kahvaltısı.. Tereyağlı yumurta, kızarmış mantar, pastırma, sosis, kızarmış ekmek, kızarmış domates gibi her çeşit kızartma görülür. Kızarmış tost ekmeğinin üzerine yağda yumurta koyup yanına biraz kızarmış domuz pastırması ve kızarmış mantarla servis ediyorlar. Kahvaltıya sütlü çay eşlik eder. Brunch kültürü İngilizlerden gelir. 
 
Amerikan kahvaltısı
 
Amerikalılar, tatlı ve tuzlu yiyecekleri bir arada yerler. Bugün obezitenin çok olduğu Amerika’da kahvaltıda kızartılmış pastırma, sosis, kızarmış yumurta, waffle, pancake yemeyi severler. Genelde filtre kahve ve meyve suyu içerler. 
 
Orta Doğu kahvaltısı
 
Bizim kahvaltı kültürümüze  benzemekte; ancak, baharat tüketimi, bakla ezmesi ful mudemmes, nohut ezmesi olan humus, tahin gibi mezeler kahvaltıların baş tacıdır. Çay da içerler kahve de. 
 
Kısacası Türk kültüründe kahvaltının önemi de biçimi de çok başkadır. Hele günlerden pazar ise...
 
Türk kahvaltısı gibi bir kahvaltı dünyanın hiçbir yerinde inanın bana yok. Türk kahvaltısı bir efsanedir. Dünyada bu kadar zengin kahvaltı da kahvaltı kültürü de maalesef yok. Umarım sesimi Kültür ve Turizm Bakanlığı duyar ve en kıza zamanda Türk kahvaltısı tanıtımı yapılarak ülkemizin bu anlamdaki zenginliği ve kültürü de tanıtımda hakettiği yerini alır.
 
YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.