clubsoleklamsol
clubsag
clubfamila
Dr. Hüseyin Kami BÜYÜKÖZER
Dr. Hüseyin Kami BÜYÜKÖZER
Hormonlarımız davranışlarımıza yön veriyor
28 Mayıs 2018 Pazartesi / namehaber@hotmail.com - Tüm Yazılar
“O, sizi bir nefisten yarattı. Hem sonra onun eşini de ondan var etti. Sizin için hayvanlardan sekiz çift indirdi. Sizi analarınızın karınlarında üç karanlık içinde yaratılıştan yaratılışa yaratıp duruyor. İşte Rabbiniz Allah O'dur. Mülk O'nundur, O'ndan başka ilâh yoktur. O halde nasıl oluyor da haktan döndürülüyorsunuz?” (Zümer, 6)
 
Hormonlarımız
 
Bunlar, Endokrin (içe ait) bezlerinin güçlü salgılarıdır. Bütün organların ve hatta her bir hücrenin fonksiyonlarını kontrol ederler. Proteinler (peptidler) ve doğadaki sterollerden yapılırlar. Endokrin bezlerinin en önemlileri; hipofiz için serbest hale gelmiş muhtelif hormonları salgılayan hipotalamus ve hedef endokrin bezleri için hormon salgılayan hipofizdir. Her ikisi de beyinin içindedir. Hedef endokrin bezler ise şunlardır, tiroid bezleri, tiroid hormonlarını salgılarlar. Tiroid hormonları, metabolizmamızı, enerji seviyemizi ve sıcaklık toleransımızı kontrol ederler.
 
Bunların yanında, kalsiyum metabolizmamızı kontrol eden paratiroid bezleri yer alır. Karın boşluğunun böbrek üstünde kortizon salgılayan böbreküstü (adrenal) bezleri bulunur. Bu hormonlar, yaşamı koruyan temel hormanlardır. Adrenal bezlerinin ürettiği katekolaminler ve aldosteron kalp hızı ve kan basıncını kontrol ederler. Steoridler ve katekolaminler kolesterolden türetilirler.
 
Karın içerisinde bir de pankreas vardır ki, kan şekerini düşürmek için insülin, düşük kan şekerini yükseltmek için glukagon salgılar. Biraz daha aşağıdaki alt karın boşluğunda bulunan üreme (yumurtalık ve erbezi) organlar ki, sırayla östrojen, progesteron ve testesteron salgılarlar.
 
Bütün bu hormonlar içsel kontrole sahiptirler ve herbiri diğerini etkiler. Bunlar bizim büyümemizi, kas yapımızı, kemik gelişimimizi, ısı toleransımızı, kan basıncımızı, enerjimizi, doğurganlığımızı, cinsel arzumuzu, susama ihtiyacımızı ve genelde sağlık içinde olmamızı kontrol ederler.
 
Hormonlar Davranışlarımıza Nasıl Etki Ederler?
 
Serbest hale gelen hormonların salgılama yeri ile beyindeki sinir sistemi arasındaki iletişimi sağlayan kimyasal taşıyıcıların yeri, hipotalamik alan içerisinde aynıdır. Psikotropik ilaçların çoğu, hipotolamik alanın içindeki epinefrin, norepinefrin, serotonin, dopamin veya endorfin seviyelerini ifade eden kimyasal taşıyıcıların seviyelerini ya artıran veya düşüren etki yapar. Benzer şekilde, kimyasal taşıyıcılar, hormonal salgılamayı etkiler. Klinik olarak, endokrin bozukluklarında davranışla ilgili çeşitli kanıtlar görüyoruz. 
 
Hipoglisemik hastalar (düşük kan şekeri), depresyona ve zayıf zihinsel konsantrasyona uğrarlar ve düşük trioidli hastalar güçsüzlüğe ve deprasyona düçar olabilirler. Buna karşın yüksek troidli hastalar heyecan, asabiyet ve uykusuzluk rahatsızlıklarına düçar olurlar. Düşük kortizonlu hastalar (Edison hastalığı) şiddetli depresyona uğrayabilirler, buna karşın yüksek kortizonlu hastalar halüsinasyon ve psikoz rahatsızlıkları ile karşılaşabilirler. Yüksek testesteronlu hastaların suç işlemeye meyil göstermesine karşın, düşük testesteronlu hastalar adaptasyonda davranış bozuklukları gösterirler. 
 
Fizyolojik olarak, erkek ve kız çocukları oyun oynama davranışında farklıdırlar. Meselâ, ergenlik öncesi yaşlarda dahi cinsel hormonlarındaki farktan dolayı pasifliğe karşılık atılganlık davranışları görülür. Cinsel farklılığın tamamlanmasından sonra bu davranış şekilleri daha açık bir şekilde yerleşir. Aslında, belirli bir cinsiyetin cinsel hormon seviyesinin değişimi ile sadece o cinsin cinsel davranışı değiştirilmez, fakat cinsiyete özgü kuvvetlilik de değişime uğrar. 
 
Bir denemede, annelerine hamile iken testesteron hormonu uygulanmış dişi farelerde, müşahade altındaki fareye nazaran cinsel etkinliklerinin arttığı, kaba güce dayalı oyunlar ve baskıcı akranlarının erkek davranış örnekleri görülmüştür. Bu, testesteron uygulamasının, sadece uygulanana değil, ondan doğacak bireylere de etki ettiğini göstermektedir. 
 
Hormonlar, doğrudan değil, ancak dolaylı olarak, şeker, kalsiyum, sodyum dengesini kontrol etmekle, genelde öfke, sevgi, şüphe, panik atak ve heyecan içeren davranışı etkilemektedir. Çocuklardaki hiperaktivite ve sapkın davranışlar düşük kan şekerinden veya market raflarını dolduran modern görüntülü ürünlerin pekçok gıda katkı maddeleri, koruyucular, nitratlar, sentetik tatlandırıcılar, renk ajanları tarafından tetiklenebilmektedir.
 
Kaynaklar: 
 
1. - Drucker, WM.; Endocrinc Abnormalities caused by Alcobolism; Medical Aspect of Human Sexuality-Vol. 16, No. 12, Dec. 1982. 
2. -William,R.H.;Test Book of Endocrinolocy. 6th edition:chapter Psychoendocrinology. 
3. - Felig & Baxter; Endocrinology and Metabolism. 
4. - Goodart & Shils; Modern Nutrition in Health And Disease: 6th edition. 
5. -Saud, M.A.; Sex Roles in Muslim Families in U.S.A.; Published in Al-ittihad. 
6. - Dr.SHAHID ATHAR; Effects of Prohibited Foods on Human Hormones and Behaviour
7. -Washton and Stone; Human Cost of Cocaine Use; Medical Aspects of Human Sexuality-Vol. 18, No. II, 
8. - Hussaini, M.M. and A.H. Sakr. 1983, Islamic Dietary Laws an Practices, Published by the Islamic Food and Nutiition Council of America, Chicago, 
9. -Dr .Hüseyin Kâmi Büyüközer. 2012 Yeniden Gıda Raporu,sayfa 100,Katkı Maddeleri Listesi, İstanbul
YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.