22. ve 26.Dönem Milletvekili Prof.Dr.Mustafa ILICALI
22. ve 26.Dönem Milletvekili Prof.Dr.Mustafa ILICALI
Demiryolu Yatırımları ve Gelişme Eğilimleri
6 Mart 2015 Cuma / namehaber@hotmail.com - Tüm Yazılar

Değerli Name Haber okuyucuları, bugün sizlerle demiryolu sektörümüz üzerine paylaşımlarda bulunacağım. Bilindiği üzere; verimli, işler ve sorunlarını en aza indirmiş bir ulaştırma sistemi, dengeli türe dağılım ve türlerarası entegrasyondan bağımsız düşünülemez. Ülkemizde, hali hazırda kayda değer iyileştirmeler olmasına karşın karayolu ulaştırma türünün yol ve yükteki dengesiz ağırlığı devam etmektedir. Karayolu ulaştırma türünün, türel dağılımdaki payı halen %90’ lar dolaylarındadır. Son yıllarda karayollarında bölünmüş yol yatırımları hızla arttırılırken, akıllı ulaşım sistemleri (AUS) uygulamalarına da başlanmıştır. Diğer taraftan; demiryolları, denizyolları ve havayollarında büyük ölçkele yatırımlar yapılmaya devam etmektedir. Bu çerçevede; şehirlerarası demiryollarında yüksek hızlı demiryolları, şehiriçinde ise metro ve diğer kentiçi raylı sistem yatırımları yapılmaktadır.

Benim de birçok defa değindiğim karayolu trafik güvenliği konusu da, dengeli türel dağılım ve türler arası entegrasyondan bağımsız düşünülemez. Karayollarında altyapı iyileştirmeleri, yüksek standartlı karayolu yatırımları, akıllı ulaşım sistemleri uygulamaları, sinyalizasyon ve karayolu trafik güvenliği elemanları (otokorkuluk vb), karayolu trafik güvenliğinin sağlanmasında doğrudan rol alan önlemlerdir. Ancak; %90’ lara karayolu ulaştırma türü payı da, karayollarına altyapı ve kapasitesinin üzerinde bir yük getirmekte olup, karayolunun türel dağılımdaki payının düşürülmesi, bu sektördeki maliyet ve fayda dengesinin bu tür aleyhine olacağı anlamına gelmemektedir. Hali hazırda, karayollarına yüksek standartlı yatırımlar devam etmekte, altyapı iyileştirmeleri yapılmakta, son teknoloji AUS uygulamalarına geçilmekte, trafik güvenliği elemanları daha verimli kullanılmaya çalışılmaktadır. Kuzey Marmara Otoyolu (3.Köprü) ve Gezbe-İzmir Otoyolu (Körfez Köprüsü) başta olmak üzere karayollarına önemli ölçüde yatırımlar yapılmaktadır. Buradan hareketle; karayolunun üzerindeki dengesiz yükün alınması ve bütün türlerin birbiri ile entegre çalıştırılması, karayolu demiryolu denizyolu ve havayolu sektörlerinin hepsinde fayda-maliyet dengesi ve ‘insan odaklI’ hizmet namına iyileştirmeler sağlayabilecektir.

T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanımız Sayın Lütfi Elvan yakın bir tarihte yaptığı açıklamada, 2003 yılı itibariyle demiryollarına yapılan yatırımın 580 milyon TL olduğunu, bunun 2014 itibariyle 5.5 milyar TL olarak gerçekleştiği, 2015 yılı için ise yıllık 9 milyar TL yatırım hedefini koyduklarını belirtmiştir. Buradan da; demiryollarına verilen ehemmiyet açıkça anlaşılmaktadır. Mevcut durumda, şehirlerarasında ilk olarak Ankara-Eskişehir Yüksek Hızlı Demiryolu (YHD) hattı tamamlanarak işletime alınmış, takibinde Ankara-Konya Yüksek Hızlı Demiryolu (YHD) hattı kısa sürede tamamlanmış, ilerleyen tarihlerde de Konya-Eskişehir YHD bağlantısı tamamlanmıştır. 2014 yılı içerisinde ise Eskişehir-İstanbul YHD hatt tamamlanarak, yüksek hızlı trenlerle İstanbul’ dan Ankara’ ya ve Konya’ ya kesintisiz ulaşım sağlanmıştır. Hali hazırda Ankara-Yozgat (Yerköy)-Sivas-Erzincan-Erzurum-Kars YHD hattı, Ankara-Afyon-İzmir YHD hattı, İstanbul (Halkalı)-Edirne-Bulgaristan YHD Hattı, Siirt(Kurtalan)-Maridn-Habur Hızlı Demiryolu hattı, Konya-Karaman-Mersin(Taşucu) YHD hattı inşaa çalışması devam eden hatlar arasındadır. Ankara-Kars hattının Ankara-Sivas kesimi yüksek hızlı, Sivas-Kars kesimi ise hızlı demiryolu olarak inşa edilmektedir. Yüksek hızlı demiryollarında hız, yolculuk talebine göre şekillenmekte olup, Erzurum-Kars kesiminde önemli miktarda yük taşımacılığı yapılması da öngörülmekte olup ayrıca bu hat Erzican kesiminden Trabzon’ a bağlanacaktır. Yine Sivas-Malatya(Çetinkaya) YHD hattının inşa çalışmaları da devam etmekte, Mersin üzerinden Gaziantep ve Şanlıurfa’ ya ve Şanlıurfa veya Malatya üzerinden de Diyarbakır’ a bir yüksek hızlı demiryolu hattı planlanmaktadır. Yine YHD planları arasında Van’ da bulunmakta, hali hazırda Kars-Tiflis-Bakü yüksek hızlı demiryolu hattının da Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan ayağında inşa çalışmaları devam etmektedir. Konya-Karaman- Mersin YHD hattının ise Çukuroca Havaalanı’ na (Adana-Mersin ortak havaalanı) bağlanması düşünülmektedir.

Osmanlı döneminde 11.000 km’ nin üzerinde bir demiryolu hattı inşa edilmiş olup bunun yaklaşık 4.500 km’ si Anadolu topraklarındadır. Osmanlı demiryollarının iki ana aksını, ticari amaçlı İstanbul-Bağdati-Basra demiryolu ve Hac ziyareti amaçlı İstanbul-Hicaz demiryolu teşkil etmekte olup, bu iki hat kısmen doğu-batı eksenli olmasına karşın esasen Anadolu coğrafyasını kuzey-güney ekseninde geçmektedir. Cumhuriyet’ in ilk yıllarında yapılan hat 3.500 km dolaylarında olup esasen doğu-batı eksenli olarak inşaa edilmiş, takibinde karayolu ulaştırma türüne ağırlık verilmesiyle 2002 yılına kadar on yıllar süresince takriben toplam 600 km lik bir hat inşa edilmiştir. Sayın Bakanımız Elvan’ ın da ifade ettiği ‘demiryollarına ağırlık verilmesi’ politikası, 2013 yılına kadar, bir önceki Ulaştırma Bakanımız Sayın Binali Yıldırım tarafından da takip edilmiş bir politikadır. Dolayısıyla, son 15 yıllık süreçte demiryollarına kayda değer bir yatırım yapıldığı, havayollarında da bu paralelde ciddi bir sektörel büyüme yaşandığını ifade edebiliriz. Bu bağlamda; Iğdır, Bingöl, Şırnak, Hakkari, Rize, Ordu-Giresun, Adana-Mersin, Afyon-Kütahya-Uşak gibi illerimize havaalanları yapılmış yada yapılmakta olup Batman başta olmak üzere çeşitli askeri havaalanlarının da kısmen sivil uçuşlara açıldığı görülmektedir. Demiryollarında birçok konvansiyonel demiryolu hattında önemli ölçüde hat rehabilitasyonu çalışması yapılmış olup İstanbul’ da Gebze-Halkalı banliyö hattı rehabilitasyon çaolışmalarının tamamlanmasıyla, Marmaray tam kapasite olarak çalışmaya başlayacak ve Ankara-İstanbul YHD hattı Pendik’ ten ve İstanbul-Edirne-Yunanistan(Bulgaristan) YHD hattı da Halkalı’ dan Marmaray’ a bağlanacaktır.

Demiryollarında şehiriçi yatırımları, İstanbul özelinde ele alıcak olursak, işletim halindeki metro hatlarının 150 km’ ye ulaştığı, Üsküdar-Ümraniye-Sancaktepe ve diğer metro hatlarının tamamlanmasıyla bu km’ nin 2016’ ya kadar önemli bir miktarda daha artacağı görülmekte olup, Yenikapı-Aksaray metro hattının tamamlanmasıyla, 29 Ekim 2013’ te kısmen işletime açılan Marmaray’ da daha verimli işletilmeye başlanmıştır. İstanbul’ da bir diğer raylı sistem projesi Sayın Bakanımız Elvan tarafından geçtiğimiz günlerde kamuoyuna açıklanmış olan 3 katlı (karayolu-demiryolu) boğaz tüp tüneli projesi olup, İstanbul için 2023’ te tamamlanması hedeflenen hat uzunluğu ise 776 km’ dir. Bu yatırımız gerçekleştirilebilmesi için ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile hükümetin eş güdümlü bir çalışma yürütmesi gerekmektedir.

Hepinize; huzurlu, sağlıklı, mutlu bir hafta dilerim.

YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
       
Mhammed Asım 9 Mart 2015
Demiryolu Yatırımları ve Gelişme Eğilimleri